техника ғылымдарының кандидаты, Халықаралық ақпараттандыру академиясының академигі
Ақылбекова Шолпан Қалықұлқызы — түсті, сирек және асыл металдар металлургиясы саласындағы қазақстандық ғалым, минералдық және техногендік шикізатты кешенді өңдеу технологиялары бойынша маман, техника ғылымдарының кандидаты, Халықаралық ақпараттандыру академиясының академигі.
1974 жылғы 8 қыркүйекте Қазақстан Республикасында дүниеге келген. Жоғары білімді Қ.И. Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университетінде алған, 1996 жылы металлургия факультетін «Түсті металдар металлургиясы» мамандығы бойынша инженер-металлург біліктілігімен тәмамдаған.
Ғылыми қызметін 1996 жылы Қ.И. Сәтбаев атындағы ҚазҰТУ-дың Түсті металдар металлургиясы кафедрасында тағылымдамашы-зерттеуші ретінде бастаған. 1998–2001 жылдары 05.16.02 — «Қара, түсті және сирек металдар металлургиясы» мамандығы бойынша аспирантурада білім алған. 2011 жылы Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің Білім және ғылым саласындағы бақылау комитетінің шешімімен оған техника ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесі берілді.
Ш.К. Ақылбекованың кәсіби қызметі жиырма жылдан астам уақыт бойы ғылыми-зерттеу және педагогикалық қызметпен тығыз байланысты. Ол кафедра инженері мен оқытушыдан бастап, металлургиялық бейіндегі кафедралардың доцент міндетін атқарушысы және лекторы қызметтеріне дейінгі еңбек жолынан өтті.
Оның академиялық қызметінің едәуір бөлігі Satbayev University университетімен байланысты, онда ол түсті, сирек және жеңіл металдар металлургиясы, металлургиялық өндіріс технологиясы және шикізатты кешенді өңдеу бағыттары бойынша бакалаврлар мен магистранттарды даярлаумен айналысты.
Әр түрлі жылдары Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде де оқытушылық қызмет атқарды. 2020 жылдан бастап «Қазақстан Республикасының минералдық шикізатты кешенді пайдалану ұлттық орталығы» РМК-да жетекші ғылыми қызметкер болып еңбек етеді. Мұнда ол минералдық және техногендік шикізатты ресурсты үнемдейтін әрі экологиялық қауіпсіз өңдеу технологиялары саласындағы ғылыми зерттеулермен айналысады.
Ш.К. Ақылбекованың ғылыми қызығушылықтары металлургиялық процестердің физика-химиялық негіздерін, металдарды автоклавтық және шаймалау (сілтілеу) арқылы алу әдістерін, металлургиядағы нанотехнологияларды, алтын-, никель-, кобальт- және мышьякқұрамды кендерді өңдеу технологияларын, сондай-ақ металлургиялық өндірістің экологиялық аспектілерін қамтиды.
Ол Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі тарапынан қаржыландырылған бірқатар шаруашылық шарттық, гранттық және бағдарламалық-нысаналы ғылыми-техникалық жобалардың орындалуына қатысып, кейбіріне ғылыми жетекшілік етті. Атап айтқанда, полиметалдық шикізатты кешенді өңдеудің түбегейлі жаңа технологияларын әзірлеуге бағытталған жобаларға (2023–2026 жж.) жетекшілік жасады.
50-ден астам ғылыми жарияланымның авторы, оның ішінде Scopus дерекқорында индекстелетін халықаралық журналдардағы мақалалары бар, Хирш индексіне ие және Қазақстан Республикасының патенттерінің теңавторы болып табылады. Ғылыми зерттеулерінің нәтижелері халықаралық ғылыми конференциялар мен конгрестерде ұсынылған.
2015 жылы Прага қаласында (Чехия Республикасы) «Металлургия және құю өндірісі: зерттеулер мен инновациялар» және «Экология және орнықты даму» бағыттары бойынша шетелдік ғылыми тағылымдамадан өтті.
Шолпан Қалықұлқызы бакалавриат пен магистратура студенттеріне арналған оқу құралдары мен оқу-әдістемелік кешендердің авторы және теңавторы болып табылады, соның ішінде жеңіл және ауыр түсті металдар металлургиясы бойынша қазақ тіліндегі оқулықтар бар. Ол Қазақстанның жетекші металлургиялық кәсіпорындарында студенттердің өндірістік және дипломалды тәжірибелерін ұйымдастыруға және өткізуге белсенді түрде қатысты.
Ғылым мен жоғары білімді дамытуға қосқан үлесі үшін 2006–2008 жылдары ғылым мен техниканы дамытуға елеулі үлес қосқан ғалымдар мен мамандарға арналған мемлекеттік ғылыми стипендияға ие болды, сондай-ақ Қ.И. Сәтбаев атындағы ҚазҰТУ-дың Құрмет грамотасымен марапатталды.
2015 жылы Халықаралық ақпараттандыру академиясының академигі болып сайланды.