Нұрлан Қалиұлы 1958 жылы 6 ақпанда Қазақ КСР-інің Жамбыл қаласында (қазіргі Тараз қаласы) дүниеге келген. 1974 жылы орта мектепті алтын медальмен бітіріп, 1979 жылы В. И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтын «инженер-металлург» мамандығы бойынша үздік тәмамдады. «Ауыр түсті металдар металлургиясы» кафедрасының ұсынысымен Мәскеу болат және қорытпалар институтыне (МИСиС) ғылыми тағылымдамаға жіберіліп, кейін сол жерде күндізгі аспирантурада оқуын жалғастырды.
Техника ғылымдарының докторы, профессор А. В. Ванюковтың ғылыми жетекшілігімен сұйық ваннада балқыту үдерістерін жетілдіру мақсатында штейнге балқыту кезінде никель, кобальт және мыстың бөлініп таралуын зерттеуге арналған кандидаттық диссертациясын қорғады. 1984 жылы КСРО ЖАК шешімімен техника ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесі беріліп, сол жылы аға ғылыми қызметкер ғылыми атағын алды.
1979–1983 жылдары МИСиС-тің ауқымды ғылыми-зерттеу бағдарламаларына қатысып, Рязань тәжірибелік-эксперименттік зауытында, Орта Орал мыс балқыту зауытында және Норильск тау-металлургия комбинатындағы ПЖВ-20 өнеркәсіптік пешінде тәжірибелік-өндірістік сынақтар жүргізуге атсалысты. Бұл зерттеулердің нәтижелері іргелі ғылыми есептер мен жарияланымдардың негізіне айналып, түсті металлургиядағы сульфидті шикізатты өңдеудің заманауи технологияларын дамытуға елеулі үлес қосты.
Нұрлан Қалиұлының кейінгі бүкіл кәсіби ғұмыры отандық инженерлік мектепті дамытуға арналды. Оның қызметі Қ. И. Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университетімен тығыз байланысты болды. Ол оқытушыдан бастап профессор әрі ғылыми бөлімшелердің жетекшісі деңгейіне дейінгі жолдан өтті.
2004 жылы оның бастамасымен түсті металлургия саласына мамандар даярлайтын И. А. Онаев атындағы ғылыми орталық құрылып, өзі ғылыми жетекші болып тағайындалды. 2012 жылы «Тау-металлургия саласындағы инновациялық технологиялар» ғылыми-зерттеу орталығын басқарды. Оның жетекшілігімен «Білім – Ғылым – Өндіріс» мақсатты бағдарламасы жүзеге асырылып, өндіріс пен академиялық ортада табысты еңбек етіп жүрген инженерлер, бакалаврлар, магистранттар мен докторанттар даярланды.
Нұрлан Қалиұлы — 200-ден астам ғылыми еңбектің, соның ішінде монографиялар, оқулықтар мен оқу құралдарының авторы, сондай-ақ 20 өнертабысқа қорғау құжатының иегері. Олардың қатарында Ресей Федерациясының және ЕО, АҚШ, Қытай, Израиль елдерінің халықаралық патенттері бар. Оның зерттеулері ғылыми қауымдастық тарапынан жоғары бағаланып, өндірісте кеңінен қолданылды.
Ғалымның еңбегі мемлекеттік және ведомстволық марапаттармен атап өтілді. Олардың қатарында «Еңбек Даңқы» III дәрежелі төсбелгісі, «Жоғары білім беру саласындағы жаңашыл еңбегі үшін» алтын медалі, салалық министрліктердің алғыс хаттары мен құрмет грамоталары бар. 2022 жылы «Жылдың үздік ғылыми қызметкері» Республикалық байқауының жеңімпазы атанды.
Әріптестері мен шәкірттері оның принципшілдігін, ғылыми қатаңдығын, тұжырымдарының нақтылығын және академиялық пікірталас мәдениетінің жоғары деңгейін ерекше бағалайтын. Ол талапшылдықты парасаттылықпен ұштастырып, жас зерттеушілерді қолдап, дербес ізденіске жігерлендіре білді. Ол үшін ғылыми дәреже — ең алдымен мамандық пен ел алдындағы жауапкершілік өлшемі, ал ғылым — қоғамға қызмет етудің және болашаққа үлес қосудың жолы еді.
Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек көңіл айтуында: «Нұрлан Қалиұлы — өмірін ғылым мен жоғары білім жүйесін дамытуға арнаған көрнекті ғалым. Ұлттық ғылыми кеңестің мүшесі ретінде елдің ғылыми саясатын қалыптастыруға және стратегиялық басымдықтарын айқындауға белсене қатысты. Біз терең білімді ғалымнан, тәжірибелі сарапшыдан және парасатты азаматтан айырылдық. Оның жарқын бейнесі, ғылыми мұрасы мен тәрбиелеген шәкірттері халық жадында мәңгі сақталады», — деп атап өтті.
Нұрлан Қалиұлы Досмұхамедовтің жарқын бейнесі туған-туыстарының, әріптестері мен шәкірттерінің, Қазақстан және шетел ғылыми қауымдастығының жүрегінде мәңгі сақталады.
Журнал редакциясы марқұмның отбасы мен жақындарына қайғырып көңіл айтады. Оның есімі мен еңбектері отандық ғылым тарихында кәсіби адалдықтың, биік парасат пен Отанға қызмет етудің жарқын үлгісі болып қала береді.
