By Джандосова Зайтуна Кариповна on Friday, 16 October 2026
Category: Дополнительные материалы

Өмірбаян

Зайтуна Кәріпқызы Жандосова — қазақстандық танымал заңгер, журналист, Халықаралық ақпараттандыру академиясының (ХАА) академигі, кванттық психолог, Еуразиялық шығармашылық гильдиясының мүшесі.

Ол Бүкілодақтық сот сараптамалары ғылыми-зерттеу институтының (Мәскеу қаласы) және Қазақстан Республикасы Ғылым академиясының жинақтарында жарияланған бірқатар ғылыми еңбектердің, сондай-ақ Қазақстан экономикасы мен мәдениетінің дамуына үлес қосқан отандық және шетелдік табысты тұлғалар туралы Қазақстан Республикасының түрлі журналдары мен газеттерінде жарық көрген көптеген публицистикалық мақалалар мен сұхбаттардың авторы.

Зайтуна Кәріпқызы 1980 жылғы 28 маусымда С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің заң факультетін «Құқықтану» мамандығы бойынша (Г-1 дипломы, № 285851) тәмамдағаннан кейін кәсіби заңгерлік қызметін бастады.

1980–1992 жылдары Қазақ сот сараптамасы ғылыми-зерттеу институтында бөлім сарапшысы және қолжазбатану сараптамасы бойынша аға ғылыми қызметкер болып жұмыс істеді. Осы кезеңде қолжазбалар мен қолтаңбаларды зерттеу арқылы көптеген қылмыстық істердің ашылуына үлес қосты. Сонымен қатар қолжазбатану сараптамасының нысандарын Байестің анық емес сандар теориясын (кластерлік талдау) қолдану арқылы ықтималдық-статистикалық модельдеу әдістемесін әзірледі. Бұл әдістеме қызметтік пайдалануға арналған болатын. Мәскеу қаласындағы Бүкілодақтық сот сараптамалары ғылыми-зерттеу институтының күндізгі аспирантурасында және Алматы қаласындағы Қазақ сот сараптамасы ғылыми-зерттеу институтында білім алу кезеңінде осы әдістеме бойынша қызметтік пайдалануға арналған сегіз ғылыми жарияланым дайындады.

1992–1994 жылдары Қазақстан Республикасы Сыртқы экономикалық байланыстар министрлігінің Шарттық-құқықтық бөлімінде бас заң кеңесшісі қызметін атқарды. Бұл қызметте мемлекетаралық келісімдердің, соның ішінде инвестицияларды көтермелеу және өзара қорғау, сауда-экономикалық ынтымақтастық, мәдениет және банк қызметі салаларындағы ынтымақтастық туралы келісімдердің жобаларын әзірледі. Сондай-ақ Қазақстан Республикасы мен шет мемлекеттер арасындағы халықаралық декларациялар мен меморандумдардың жобаларын дайындады. Халықаралық сарапшылармен келіссөздер жүргізіп, Қазақстан Республикасының мүдделерін қорғады және мемлекет басшыларының қол қоюына ұсынылатын құжаттарды әзірлеуге қатысты.

Оның маңызды жетістіктерінің бірі — Еуропалық қоғамдастыққа мүше мемлекеттер мен Қазақстан Республикасы арасындағы Әріптестік және ынтымақтастық туралы келісім жобасымен жұмыс істеуі.

Қазақстан Республикасы Министрлер Кабинетінің 1993 жылғы 30 сәуірдегі № 26-21/6307 өкіміне сәйкес, 1993 жылғы мамырда Зайтуна Кәріпқызы Бельгияның Брюссель қаласында Еуропалық қоғамдастық комиссиясында келіссөздердің алғашқы раундын өткізді. Қазақстан Республикасы Үкіметінің атынан Еуропалық қоғамдастыққа мүше мемлекеттердің сыртқы істер және сыртқы экономикалық байланыстар министрлерімен келіссөздер жүргізіп, Еуропалық қоғамдастық пен Қазақстан Республикасы арасындағы келісім жобасының барлық баптары бойынша Қазақстанның мүдделерін қорғады.

Оның Қазақстан мүдделерін қорғауға бағытталған жұмысының нәтижесінде Қазақстаннан Еуропалық одақ елдеріне тауар экспорттайтын компаниялар үшін демпингке қарсы баждарды қолданбау жөніндегі тиімді шарттарға қол жеткізуге ықпал етті. Сондай-ақ Қазақстанның экспорттық тауарларына қатысты импортқа тыйым салу (эмбарго) енгізілмеуіне бағытталған ережелердің келісімде қарастырылуына үлес қосты.

Бұдан бөлек, келіссөздердің алғашқы раунды барысында Еуропалық қоғамдастыққа мүше мемлекеттердің министрлерін Қазақстанға әріптестік туралы келісім аясында қызметтер саудасы жөніндегі негіздемелік келісім жобасын («ноу-хау») ұсынуға көндіре алды.

1994 жылдан бастап «Артур Андерсен» американдық аудиторлық компаниясын және «RJR Reynolds» компаниясын қоса алғанда, ірі шетелдік компанияларда бас заңгер қызметін атқарды. Қазақстанның және ірі қазақстандық компаниялардың мүдделерін халықаралық соттарда, сондай-ақ Қазақстанның түрлі сатыдағы соттарында қорғады.

2012–2015 жылдары Алматы қаласында Қазақстан Республикасы Банктер қауымдастығы Атқару комитеті төрағасының орынбасары және «Қазақстан банктері» журналы бас редакторының орынбасары қызметтерін атқарды. Осы кезеңде екінші деңгейдегі банктер мен банк клиенттерінің мүдделерін қорғап, Қазақстан Республикасы Қаржыгерлер қауымдастығының жұмыс топтары құрамында банк саласына қатысты заңдар мен өзге де нормативтік құқықтық актілердің жобаларын әзірлеуге қатысты.

Экономика саласына арналған көптеген халықаралық форумдарға қатысып, Қазақстанның қаржы жүйесін нығайту, екінші деңгейдегі банктердің қызметін жетілдіру, шағын және орта бизнесті қолдау, инновацияларды қаржыландыру қажеттілігі туралы мақалалар дайындады.

2015 жылы Қытай Халық Республикасының Қазақстан Республикасындағы Елшілігі Зайтуна Кәріпқызын Орталық Азия елдері мен Қазақстанның үздік журналисті деп таныды. Ол журналистер делегациясын бастап, Қытай Халық Республикасына барып, осы елдің мәдени және ғылыми жетістіктерімен танысу сапарына қатысты.

2024 жылы Қазақстан Республикасының Ұлттық медициналық қауымдастығының «Кәсібінің үздігі» медалімен және «Республика мақтанышы» дипломымен марапатталды.

2026 жылы «Жылдың үздік маманы» медалімен және «Жаңа Қазақстан» республикалық инновациялық конкурсының Құрмет грамотасымен марапатталды.

Зайтуна Кәріпқызы Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің адвокаттық қызметті жүзеге асыруға арналған № 0003991, 2002 жылғы 9 тамызда берілген мерзімсіз мемлекеттік лицензиясының иегері.

2009 жылдан бастап Қазақстанның, Еуропаның, АҚШ-тың және Ресей Федерациясының дарынды тұлғалары туралы түрлі бұқаралық ақпарат құралдарында мақалалар жариялап келеді.

2023 жылдан бастап Зайтуна Кәріпқызы өзінің авторлық бейнеподкастын — YouTube платформасындағы «Қарапайымдылық қағидасы» («Принцип простоты») жобасын жүргізіп келеді. Жоба аясында танымал шығармашылық тұлғалармен, режиссерлермен, суретшілермен және басқа да қызықты адамдармен кең көлемді сұхбаттар жарияланады.

Бағдарлама өмір, өнер және олардың астарлы мәні туралы терең әңгімелерге арналған. Сұхбаттардың негізгі ерекшелігі — қарапайымдылық пен шынайылық арқылы адам болмысын, шығармашылықтың мәнін және өмірлік құндылықтарды зерделеу.